نشان شبکهٔ ریلی جهانی
GRN شبکهٔ ریلی جهانی
نشان شبکهٔ ریلی جهانی
GRN شبکهٔ ریلی جهانی

غریبه‌ها همسایه می‌شوند: آشنایی، نخستین گام به‌سوی صلح

مردمی که یکدیگر را نمی‌شناسند، به‌آسانی از هم می‌ترسند. راهی که مردم را به دیدار هم برساند، می‌تواند آرام به صلح یاری کند.
نوشتهٔ کیانوش رحمانی
۶ دقیقه مطالعه

این کتاب با یک جنگ آغاز شد. نوجوان بودم که تهاجمی سراسر کشورم را درنوردید؛ در سال‌های پس از آن، نزدیک به یک میلیون نفر جان باختند و دو تن از آنان برادران خودم بودند. دهه‌ها بعد، پس از زندگی در چند کشور، آموختن چند زبان و دیدار با مردمانی از هر قشر و طبقه، به نتیجه‌ای رسیدم که هرگز رهایم نکرده است.

آنچه ملت‌ها را رو در روی یکدیگر قرار می‌دهد

جنگ‌ها را با مرزها، منابع و ایدئولوژی توضیح می‌دهند، و همهٔ این‌ها اهمیت دارند. اما در زیر این‌همه، چیزی ساده‌تر جریان دارد: ناآشنایی و دوری. هنگامی که ملتی ملتی دیگر را تنها از راه عنوان‌های خبری و شایعه‌ها می‌شناسد، «دیگری» به سایه‌ای بدل می‌شود که ترسیدن از آن آسان است و نفرت از آن نیز آسان.

مردمی که یکدیگر را نمی‌شناسند، آسان از هم می‌ترسند؛ و از ترس تا خشونت، راهی نیست.شبکهٔ ریلی جهانی · بخش ۷

غریبه‌ای در صندلی کناری

امروز میلیاردها انسان دیگری را تنها از پشت صفحهٔ نمایش می‌شناسند. قطار کاری می‌کند که از هیچ پخش رسانه‌ای برنمی‌آید: آن دیگری را از پشت صفحه بیرون می‌کشد و بر صندلی کناری می‌نشاند. بر سر سفره‌ای مشترک در واگن رستوران، در تأخیری بر سکویی شلوغ، در عکس نوه‌ای که از این سوی راهرو به آن سو دست‌به‌دست می‌شود، غریبه به انسانی بدل می‌شود که نامی دارد.

مسافران روی سکوی آفتابی ایستگاه گرم به یکدیگر خوشامد می‌گویند
سکوها و واگن‌ها: جاهایی که غریبه‌ها در آن به آشنا بدل می‌شوند.

پیش‌داوری معمولاً با دیدار بیشتر درهم می‌شکند تا با استدلال. انسان‌هایی که یکدیگر را می‌شناسند، بسیار دشوارتر بر یکدیگر می‌شورند.

هر مسافر سفیری است

وقتی سفر می‌کنیم، دیگران ما را نه فقط به چشم یک فرد، بلکه همچون نمونه‌ای از ملت‌مان می‌بینند. رفتار نیک ما در ذهن آنان به گمانی نیک دربارهٔ همهٔ هم‌وطنان‌مان بدل می‌شود؛ و بی‌ادبی ما، به داوری‌ای ناروا دربارهٔ همهٔ کسانی که در وطن‌اند. مسافر سفیری است بی‌استوارنامه که اثرش گاه از هر فرستادهٔ رسمی بیشتر است.

کودکانی از پیشینه‌های گوناگون دست‌دردست در چمنزاری آفتابی می‌دوند
کودکانی از خاستگاه‌های گوناگون، دست در دست هم، در چمنزاری آفتابی می‌دوند.
دو زن خندان در قطاری روشن هدیه‌های کوچک و عکس رد و بدل می‌کنند
هدیه‌ای کوچک، عکسی مشترک: این‌گونه دو غریبه در قطار با هم آشنا می‌شوند.

هر سفر دیداری کوچک میان دو فرهنگ است و هر مسافر پلی است که با هر رفت‌وآمد، اندکی از دیوار بیگانگی را فرو می‌ریزد. با میلیون‌ها سفر در روز، مردمان یکدیگر را رودررو می‌شناسند، بی‌آنکه ترس و پیش‌داوری میانشان باشد.

راهی که برای دیدار ساخته شد

6قاره‌هایی که یک شبکهٔ ریلی پیوسته آن‌ها را به هم پیوند داده است
195کشورها، همه دعوت‌شده، هیچ‌کدام کنار گذاشته نشده
216,000کیلومتر خط ریلی در طرح اولیه
4گذرگاه‌های دریایی: برینگ، جبل‌الطارق، باب‌المندب، هرمز

صادقانه دربارهٔ محدودیت‌ها

پیوند به‌تنهایی تضمینی برای صلح نیست، و من نمی‌خواهم وانمود کنم که جز این است. در آستانهٔ جنگ جهانی اول، بریتانیا و آلمان از بزرگ‌ترین شریکان تجاری یکدیگر بودند، و این پیوند مانع آن فاجعه نشد. ملت‌ها می‌توانند با یکدیگر داد و ستد کنند و با این همه بر سر سرزمین و منابع با هم به ستیز برخیزند.

آنچه از شبکه‌ای از آشنایی برمی‌آید این است که هزینهٔ جنگ را بالا ببرد، بهانه‌هایش را کم کند و ریشه‌هایش را بخشکاند: فقر، محرومیت و بی‌خبری ملت‌ها از یکدیگر. جنگ‌ها معمولاً از دل بی‌عدالتی و بیگانگی سر برمی‌آورند، و راهی مشترک با هر دوی این‌ها مقابله می‌کند.

روستاییان و کودکان در دره‌ای آفتابی برای قطاری که می‌گذرد شادمانه دست تکان می‌دهند
ایستگاهی تازه، مسافران و همراه آن‌ها همسایگانی تازه می‌آورد.

راهی که چیزی گران‌بها را با خود می‌برد

شبکهٔ ریلی جهانی طرحی از فولاد و بتن است. اما آنچه قرار است با خود ببرد بسیار ارزشمندتر است: آشنایی، تبادل، احترام و سرانجام، صلح. این شبکه به جای ساختن پناهگاه‌هایی برای گریز، خانهٔ مشترکمان را آبادتر می‌کند، زیرا گریزی در کار نیست: این زمین یکپارچه ساخته شده است، برای همهٔ ما.

اگر روزی کودکی در روستایی دورافتاده سوار قطاری شود که او را به دیدار جهان ببرد، و اگر آن قطار مردمانی را که تا دیروز از یکدیگر می‌هراسیدند با هم آشتی داده باشد، آنگاه این راه به تک‌تک کیلومترهایش ارزیده است.

قطاری هنگام طلوع از روی پلی بلند بر تنگه‌ای آرام می‌گذرد

هر پلی که دو ساحل را به هم می‌پیوندد، پلی میان دو ملت نیز هست.

کیانوش رحمانی

برای «شبکهٔ ریلی جهانی» می‌نویسد.
این مقاله را به اشتراک بگذارید
هنوز دیدگاهی ثبت نشده استنخستین کسی باشید که اندیشه‌ای را در میان می‌گذارد