در سال‌های نوجوانیِ خود بودم که کشورم دستخوشِ انقلابِ سیاسی و دگرگونیِ حکومت شد. هنوز کشورم در میانه‌ی بازسازیِ نظامِ خود بود که همسایه‌ی غربی‌مان، که خویش را رقیبِ ما می‌دانست، از ضعفِ نظامیِ آن روزها سود جست و دست به یورشی نظامی زد و بخشِ وسیعی از سرزمینِ ما را گرفت. پیش از آنکه ارتش و حکومت بتوانند کاری از پیش ببرند و سدِّ راهِ دشمن شوند، این مردم بودند که با جانِ خود از مرزها دفاع کردند، دشمن را متوقف کردند، و سال‌ها جنگیدند تا او را از سرزمینِ مادری بیرون راندند.
آن جنگ نزدیک به یک میلیون کشته و شهید بر جای گذاشت که دو برادرِ من نیز در میانِ آنان بودند.
پس از جنگ، سال‌های سفرِ من آغاز شد. در چند کشور اقامت گزیدم، چند زبان آموختم، با همسرم آشنا شدم و زندگیِ پرماجرایی را با هم آغاز کردیم. بیش از سی و پنج سال، هم‌زمان به چند شغلِ گوناگون پرداختم و در این راه با انسان‌های بسیاری رو‌به‌رو شدم؛ از شاهزادگانِ کشورهای عربی و چهره‌های سرشناسِ اروپایی گرفته تا سیاستمدارانِ برجسته، بازرگانانِ بین‌المللی، استادانِ دانشگاه و کنشگرانِ اجتماعی. شاید کمتر کسی این‌همه بخت را یک‌جا تجربه کرده باشد که از نزدیک، از اندیشه و باور و شیوه‌ی زندگیِ چنین آدم‌هایی بیاموزد.
در این سال‌ها اختلاف‌ها و کشمکش‌های بسیاری میانِ ملت‌ها دیدم، و هم در کنارش، مردمانی را دیدم که در صلح و آرامش، دوش به دوشِ هم زندگی می‌کردند. سختی‌های شاد و آرامش‌های اندوهگین، فقیر و غنی، جشن و ماتم — همه همیشه رودرروی یکدیگر بودند و با این همه، در کنارِ هم می‌زیستند. کم‌کم دریافتم که امواجِ تضاد در درونِ جوامع، درست مانندِ امواجِ دریا هستند؛ گاه کوچک و گاه سهمگین. و فهمیدم جهانی که در آن زندگی می‌کنیم، اگر رام نشود، می‌تواند بسیار وحشی باشد.
روزی به این نتیجه رسیدم که پس از هر آرامش، طوفانی در راه است، و پس از هر طوفان، آرامشی خواهد آمد. آموختم که در روزگارِ صلح باید به فکرِ جنگ بود، و در میانه‌ی جنگ باید به فکرِ روزگارِ پس از جنگ. آنان که زودتر بیندیشند و چاره بجویند، برنده خواهند بود.
اکنون، دهه‌ها پس از جنگِ جهانیِ دوم و پس از آن دورانِ درازِ جنگِ سرد، گمان می‌کنم که در پسِ این سکونِ طولانی، انرژیِ یک جنگِ بزرگ در برابرمان شکل گرفته است. اگر به‌زودی برای حلِّ مشکلاتِ رایجِ جهان تصمیم نگیریم، اگر فاصله‌ها میانِ مردم را کوتاه نکنیم، اگر تبعیض‌ها را کنار نزنیم، و اگر گفتمانی گسترده و نو برای درکِ متقابل میانِ ملت‌ها نیابیم، آینده را از دست خواهیم داد.
پیشنهادی که در این کتاب برای مردمِ روزگارِ خود آماده کرده‌ام، یکی از همان راه‌حل‌هایی است که می‌تواند جهان را به آرامش بازگرداند.
امیدوارم از خواندنِ این کتاب لذت ببرید — و برای آینده، زودتر تصمیم بگیرید.
و اکنون، در پایانِ این راه، پدربزرگ شده‌ام.
کودکی تازه به دنیا آمده است؛ کوچک، ناتوان، و بی‌خبر از جهانی که در انتظارش است. او هنوز نمی‌داند در کدام قرن چشم گشوده، و نمی‌داند این قرن چه آزمون‌هایی برای نسلِ او در آستین دارد. اما من می‌دانم. و چون می‌دانم، خوابِ آسوده ندارم.
راستش را بخواهید، این کتاب را برای هیچ‌کس چنان ننوشتم که برای او.
پس این چند صفحه را به آن نوزاد هدیه می‌کنم؛ به نوه‌ی خود، و از راهِ او، به همه‌ی کودکانِ زمین که در این سال‌ها چشم می‌گشایند. من جهانی را که برای شما آرزو می‌کنم نخواهم دید. اما اگر روزی، در جهانی که شما می‌سازید، مردمان بتوانند به‌آسانی به دیدارِ هم بروند؛ اگر کودکی در دورترین گوشه‌ی زمین از درمان و آموزش محروم نماند؛ و اگر هیچ مادری ناچار نباشد فرزندش را به جنگی بی‌دلیل بسپارد — آن‌گاه بدانید که نیاکانِ شما، در حدِّ توانِ خود، کوشیده بودند.
من راهی را که یافتم بر کاغذ آوردم و به شما سپردم. ساختنش با شماست.
خداوند نگهدارتان باشد، و راه را بر شما هموارتر از آنچه بر ما بود بگرداند.
کیانوش رحمانی، مؤلف