در فصل‌های پیش، تصویرِ تاریکِ جهانی را دیدیم که در آن هیچ کاری نکرده‌ایم. اکنون بیایید همان جهان را از دریچه‌ای دیگر ببینیم: به سالِ ۲۱۰۰ سفر کنیم و فرض کنیم که بشریت راهِ درست را برگزیده و این شبکه را ساخته است.
پیش از آنکه شروع کنم، یک نکته را بگویم: آنچه در این فصل می‌آید پیشگویی نیست. تصویری است از آنچه می‌تواند رخ دهد اگر تصمیمِ درست گرفته شود. هیچ‌کس آینده را نمی‌داند؛ اما هر کس می‌تواند بگوید کدام آینده را می‌خواهد.
پس این جهان چه شکلی دارد؟
بیایید از یک کودک آغاز کنیم. کودکی که در دهه‌های آینده، در روستایی دورافتاده در دلِ آفریقا یا آسیای مرکزی به دنیا می‌آید — همان‌جایی که زمانی «نامرئی برای جهان» بود. اما این کودک، برخلافِ نیاکانش، در حصارِ جغرافیا اسیر نیست. چند کیلومتر آن‌سوتر ایستگاهی هست که او را در چند ساعت به یک شهرِ بزرگ، به یک بیمارستانِ مجهز، به یک دانشگاه می‌رساند. اگر بیمار شود، درمانِ تخصصی در دسترسِ اوست. اگر استعدادی داشته باشد، راهی برای شکوفایی‌اش هست.
جایی که در آن متولد شده، دیگر سرنوشتش را رقم نمی‌زند. و این، به گمانِ من، بزرگ‌ترین دستاوردِ این شبکه است: شکستنِ آن کهن‌ترین بی‌عدالتی که آدمی را به‌خاطرِ محلِ تولدش محکوم می‌کرد.
در این جهان، اقتصادِ زمین چهره‌ای دیگر دارد. کشورهایی که زمانی محصور در خشکی و جامانده از بازارِ جهانی بودند، اکنون بر سرِ شریان‌های اصلیِ تجارت نشسته‌اند. کالا، از معدنِ دورافتاده تا بازارِ جهانی، ارزان‌تر و سریع‌تر و پاک‌تر جابه‌جا می‌شود. تجارتِ بشر دیگر گروگانِ چند گلوگاهِ باریک نیست؛ اگر مسیری بسته شود، ده‌ها مسیرِ جایگزین هست. جهان، به جای آنکه همیشه یک قدم با بحران فاصله داشته باشد، بر شبکه‌ای استوار و تاب‌آور تکیه زده است. و مهم‌تر از همه، ثروت و فرصت دیگر تنها در چند نقطه‌ی خاصِ زمین متمرکز نیست، بلکه در امتدادِ این شریان‌ها به همه‌جا جریان یافته است.
و ژرف‌ترین دگرگونی، در جانِ مردم رخ داده است. آن سرخوردگیِ فراگیر که از دیدنِ زندگیِ دیگران بدونِ توانِ رسیدن به آن زاده می‌شد، جای خود را به حسی تازه داده است: حسِ مشارکت و کرامت. مردم دیگر تنها تماشاگرِ زندگیِ دیگران در صفحه‌ی نمایش نیستند؛ خود بخشی از جهان‌اند، می‌توانند حرکت کنند، ببینند، بیاموزند و بسازند. آن شکافِ دردناک میانِ «آنچه مردم می‌دیدند» و «آنچه داشتند» پُر شده است — و با آن، بخشِ بزرگی از خشم و ناآرامی که از دلِ آن شکاف برمی‌خاست، فرو نشسته است.
اما بزرگ‌ترین ثمره، در پیوندِ میانِ ملت‌هاست. در جهانی که مردمانش می‌توانند به‌آسانی در میانِ هم رفت‌وآمد کنند، با هم داد و ستد کنند، در شهرهای یکدیگر درس بخوانند و کار کنند و دوست شوند و حتی خانواده تشکیل دهند، دیوارِ بیگانگی فرو می‌ریزد. و آنجا که مردم یکدیگر را می‌شناسند، سوءتفاهم و ترس و دشمنی دشوارتر ریشه می‌دواند. جنگ، در جهانی که ملت‌هایش این‌چنین در هم تنیده‌اند، بسی پرهزینه‌تر و دورتر می‌شود.
اما اینجا باید نکته‌ای را روشن کرد: پیوند و داد و ستد، به‌تنهایی، ضامنِ صلح نیست. تاریخ نمونه‌هایی دارد از ملت‌هایی که با هم تجارت می‌کردند و باز به جنگ رفتند. این شبکه هزینه‌ی جنگ را بالا می‌برد و بهانه‌هایش را کم می‌کند، اما آن را ناممکن نمی‌سازد. در بخشِ پایانیِ کتاب، آنجا که به سخت‌ترین چالش‌ها می‌پردازم، مفصل‌تر به این نکته بازمی‌گردم.
این همان طوفانی است که در پیشگفتار از آن سخن گفتم — طوفانی که این‌بار، به جای رسیدن، در نطفه خاموش شده است. و به جای آنکه نخبگان راهِ فرار از زمین بسازند، بشریت با هم راهی برای ماندن و بهتر کردنِ همین زمین ساخته است.
و بگذارید صادقانه‌تر بگویم و در دامِ خیال‌پردازی نیفتم: جهانِ سالِ ۲۱۰۰ بهشت نیست. انسان همان انسان است، با همه‌ی ضعف‌ها و اختلاف‌هایش؛ هنوز مشکل هست، هنوز در جایی نزاع هست، هنوز کار برای بهتر شدن باقی است. این شبکه معجزه نمی‌کند و همه‌ی دردهای بشر را یک‌شبه درمان نمی‌کند.
اما کاری که می‌کند بنیادین است: جهانی می‌سازد که در آن فاصله‌ها دیگر فرمان نمی‌رانند، که در آن پیوند بر جدایی می‌چربد، و در آن هر انسان — از هر گوشه‌ی زمین — شانسی منصفانه‌تر برای یک زندگیِ بهتر دارد. و شاید مهم‌تر از خودِ شبکه، الگویی است که به جا می‌گذارد: نشان می‌دهد که ملت‌ها می‌توانند بر سرِ چیزی بزرگ با هم کنار بیایند.
همین است تفاوتِ میانِ آن دو آینده‌ی ممکن.
این چشم‌انداز زیبا و امیدبخش است. اما یک پرسشِ بزرگ باقی می‌ماند — پرسشی که تا به آن پاسخ ندهم، این تصویر تنها یک رؤیا خواهد ماند: چگونه؟
چگونه می‌توان از زیرِ تنگه‌ی برینگ تونل زد؟ چنین شبکه‌ای چقدر هزینه دارد و پولش از کجا می‌آید؟ چه کسی آن را اداره می‌کند تا به ابزارِ سلطه‌ی عده‌ای محدود بدل نشود؟
اینجاست که باید از آسمانِ چشم‌انداز فرود بیاییم و پا بر زمینِ سختِ واقعیت بگذاریم. در بخشِ بعد، از رؤیا به نقشه می‌رسیم — به اینکه این شبکه، در عمل، چگونه ساخته می‌شود.